Słownik ubezpieczeń

Słownik najczęściej używanych pojęć i instytucji ubezpieczeniowych w porządku alfabetycznym

Spis haseł:

  • AC (auto casco)

    Ubezpieczenie AC (autocasco) to dobrowolne ubezpieczenie komunikacyjne. Gwarantuje właścicielowi pojazdu odszkodowanie w przypadkach określonych w polisie, takich jak kradzież, uszkodzenia przez osoby trzecie, uszkodzenia przez żywioły lub szkody z winy kierującego.

    Bonus malus (BM)

    Bonus malus – to rozbudowany system, który opisuje w tabeli przebieg ubezpieczenia danego posiadacza pojazdu. Pozwala on na odpowiednie przypisanie konkretnego ubezpieczonego do danej klasy szkodowości. Pozwala to na wyliczenie składki za ubezpieczenie. W swoim założeniu klienci nie posiadający żadnej historii szkodowej płacą za ubezpieczenie stawkę podstawową. Jeżeli kolejne lata będą bezszkodowe to po każdym roku nastąpi przemieszczenie w tabeli – nagradzając klienta za każdy bezszkodowy (klasa w górę) . Jeżeli dojdzie do szkody, następuje przesunięcie w tabeli w przeciwnym kierunku i składka za ubezpieczenie ulega podwyższeniu (klasa w dół). W przypadku dużej liczby szkód w historii klient może przejść o kilka klas w górę, tracąc zniżki i dostając zwyżki, których maksymalna wartość może osiągnąć nawet 400%. Klasa Bonus/Malus występuje zarówno w ubezpieczeniach obowiązkowych (jak OC[link słownik]) a także w ubezpieczeniach dobrowolnych (choćby w AC[link słownik]). Podniesienie ceny ubezpieczenia do wysokich kwot ma za zadnie w ubezpieczeniu obowiązkowym wykluczenie z grona klientów ubezpieczycieli. W przypadku szkód drobnych, to od klienta zależy, czy w przypadku zaistnienia szkody zgłosi ją do ubezpieczyciela szkodę. To klient indywidualnie ocenia, czy takie postępowanie będzie dla niego opłacalne.

    Każdy ubezpieczyciel korzystający z systemu bonus-malus określa własne zasady stosowania tabeli. Różne może być zatem przyporządkowanie tego samego klienta u różnych ubezpieczycieli. Ubezpieczyciel bada zatem:

    • ile pełnych lat (w minionych 10-ciu) ubezpieczasz pojazdy (sprawdzane zwykle są te, które są najbliżej)
    • kiedy spowodowałeś zdarzenie szkodowe (im bliżej zdarzenia tym szkoda bardziej odczuwalna)
    • kiedy ostatnio pojazd ubezpieczałeś pojazd (najbliższe lata są bardziej brane pod uwagę)
    • właściciela, ale czasem bierze pod uwagę też szkody kierującego pojazdem

    Zniżka BM dotyczy konkretnej osoby, czyli ma wpływ (bezpośredni lub pośredni) na cenę wszystkich polis ubezpieczającego.

    Cesja

    Przelew praw wynikających z danej umowy na oznaczoną osobę trzecią. W umowach ubezpieczenia oznacza ono zastrzeżenie, że wypłata odszkodowania/świadczenia zostanie zrealizowana nie ubezpieczonemu, lecz innej osobie (instytucji), na rzecz której dokonano cesji. Najczęściej cesji praw może zażądać bank w zamian za udzielenie kredytu, jako jednego z zabezpieczeń.

    Ekspiracja

    Zakończenie, ustanie, wygaśnięcie odpowiedzialności. Najczęściej termin ekspiracji określa polisa ubezpieczeniowa albo OWU . Koniec odpowiedzialności ubezpieczyciela może też nastąpić m.in. wskutek zakończenia okresu ochrony z polisy, odstąpienia od umowy ubezpieczenia albo jej wypowiedzenia.

    Franszyza integralna

    To wartość wyrażona w pieniądzu, do wysokości której ubezpieczyciel nie wypłaca odszkodowania. W momencie, gdy wartość szkody przekroczy ustaloną wartość, wypłata odszkodowania następuje w całości, bez żadnych potrąceń.

    Franszyza redukcyjna

    Polega na każdorazowym pomniejszeniu odszkodowania o określoną w polisie kwotę. W przypadku gdy rozmiar szkody nie przekracza tej kwoty – odszkodowanie nie jest wypłacane.
    Często utożsamiana jest z udziałem własnym.

    Gwarancja ubezpieczeniowa

    Jest jednostronnym zobowiązaniem ubezpieczyciela (gwaranta) do wykonania świadczenia pieniężnego na rzecz podmiotu uprawnionego (beneficjenta). Dzieje się to w przypadku, gdy podmiot objęty gwarancją, nie wywiązał się z ustalonego, wobec beneficjenta, obowiązku. Najczęściej spotykanymi są gwarancje zapłaty wadium, należytego wykonania, usunięcia wad i usterek a także gwarancje celne czy środowiskowe.

    Karencja

    Określony w warunkach ubezpieczenia okres, w czasie którego zajście zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową nie skutkuje wypłatą odszkodowania lub świadczenia. Występuje w ubezpieczeniach majątkowych np. tuż przed i w czasie trwania kataklizmów (tj. powódź), zaś w ubezpieczeniach na życie np. 9 miesięcy przed urodzeniem dziecka.

    Klauzula

    Zastrzeżenie ograniczające lub rozszerzające m.in. w umowach ubezpieczenia. Klauzulę zamieszcza się w dokumencie ubezpieczenia (polisie) lub w dodatkach do OWU. Przeniesienie postanowień umownych z OWU do działu klauzul powoduje brak odpowiedzialności ubezpieczyciela, jeżeli klauzula nie zostanie dołączona do polisy. Stosowanie klauzul umożliwia dostosowanie ochrony do potrzebnego zakresu ubezpieczenia.

    OC (odpowiedzialność cywilna)

    Odpowiedzialność określona w kodeksie cywilnym za szkodę na osobie lub w mieniu. W myśl przepisów z prawa cywilnego każdy kto wyrządził szkodę zobowiązany jest do jej naprawienia.

    Odstąpienie od umowy ubezpieczenia

    Ustalona ustawowo lub umownie możliwość wycofania się z zawartej umowy ubezpieczenia dobrowolnego. Czas ten w odniesieniu do osób fizycznych wynosi 30 dni, a dla osób prawnych – 7 dni, licząc od daty zawarcia umowy. Niezależnie od powyższego ubezpieczający obowiązany jest opłacić składkę za okres w jakim ubezpieczyciel udzielał ochrony ubezpieczeniowej.

    OWU (ogólne warunki ubezpieczenia)

    Stosowany w ubezpieczeniach dokument określający przedmiot i zakres ubezpieczenia, sposób zawierania umów ubezpieczenia, zakres i czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela. Określa także prawa i obowiązki stron umowy ubezpieczenia, sposób ustalania wysokości szkód oraz wypłaty odszkodowań lub świadczeń.

    Pro rata temporis

    Sposób obliczania składki ubezpieczeniowej za okresy odpowiedzialności krótsze od roku.

    Regres

    Uprawnienie ubezpieczyciela do żądania zwrotu od sprawcy szkody całości lub części wypłaconego odszkodowania. Może wynikać z ustawy (np. wyrządzenie szkody pod wpływem alkoholu) lub z postanowień umowy ubezpieczenia (np. wyrządzenie szkody umyślnie).

    Roszczenie

  • Możliwość żądania określonego zachowania się oznaczonej osoby wynikająca z przepisów prawa. W ubezpieczeniach – np. w przypadku zaistnienia szkody objętej ochroną ubezpieczeniową, prawo żądania przez osobę ubezpieczeniową, aby ubezpieczyciel spełnił swoje zobowiązanie poprzez wypłatę stosownego odszkodowania lub świadczenia.

    Składka minimalna

    Wynikająca z aktualnej taryfy ubezpieczyciela najniższa składka pobierana za ubezpieczenie zwłaszcza w przypadkach małego ryzyka. Zwykle kalkuluje się ją na poziomie kosztów wystawienia samego dokumentu ubezpieczenia.

  • Suma ubezpieczenia

    Górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela w umowach ubezpieczenia. Jest wyrażona w walucie i określa na jak kwotę zostało ubezpieczone mienie (majątek), życie ubezpieczonego lub wysokość innych świadczeń (np. utrata dochodu w związku z całkowitą okresową lub trwałą niezdolnością do pracy na skutek choroby lub nieszczęśliwego wypadku)

    System ubezpieczenia na pierwsze ryzyko

    Sposób ustalenia sumy ubezpieczenia w oparciu o największą maksymalną stratę w skutek zaistnienia szkody, niezależnie od faktycznej całkowitej wartości mienia. Stosuje się ją najczęściej w ubezpieczeniu gotówki, czy nakładów inwestycyjnych. Wyłącza zasadę proporcjonalności ubezpieczenia mienia i pozwala na obniżenie składki ubezpieczeniowej (poprzez zmniejszenie odpowiedzialności ubezpieczyciela)

    Udział własny

    Udział własny to część wypłaty odszkodowania, która nie jest wypłacana poszkodowanemu. Może być wyrażona procentowo (np.5% wartości odszkodowania)), kwotowo (np. 500 zł z odszkodowania) lub w obu formach równocześnie (np. 5% wartości odszkodowania, nie mniej niż 500 zł.) Wprowadzanie udziału własnego do umowy ma za zadanie zaangażowanie ubezpieczonych do większej uwagi i prewencji a także zwracać uwagę na współodpowiedzialność za spowodowanie szkody.